Extra materiaal per aflevering
Aflevering 1
Over Helen Fisher (1945–2024)
Helen Fisher, PhD, was een van ’s werelds meest invloedrijke biologische antropologen, Senior Research Fellow aan het Kinsey Institute en Chief Science Advisor bij Match.com. Ze onderzocht via fMRI‑hersenscans de neurobiologische systemen die betrokken zijn bij seksueel verlangen, romantische liefde, hechting, afwijzing, liefdesverslaving en langdurig partnerschapsgeluk. Ze publiceerde zes boeken over de evolutie en toekomst van menselijke relaties, verspreid in 27 landen, en schreef meer dan 150 wetenschappelijke en populaire artikels. Ze overleed op 17 augustus 2024.
Onze podcastaflevering zoomt in op wat Fisher’s levenswerk ons leert over:
-
waarom mensen verliefd worden,
-
hoe hechting ontstaat,
-
waarom verbondenheid soms onder druk komt te staan,
-
wat liefde in het brein precies activeert,
-
en hoe biologische systemen onze partnerkeuze beïnvloeden.
Bezoek de officiële kenniswebsite die Fisher hielp vormgeven:
Je vindt daar oa:
- relatie- en persoonlijkheidsquizzen
- kennis over het brein en de liefde, met oa een 3D-hersentour
Hier zie en hoor je haar in een TED-talk
Aflevering 2
Wat bedoelt Schnarch met differentiatie:
Differentiatie is de bekwaamheid om je emotionele evenwicht en je ‘sense of self’ te behouden, ook in emotioneel belangrijke en verbonden relaties. Het is een levenslang groeiproces, dat telkens opnieuw een balans zoekt tussen hechting en verbondenheid enerzijds en autonomie (zelfregulatie en zelfconfrontatie) anderzijds.
We mogen differentiatie niet verwarren met individualiteit, autonomie of onafhankelijkheid. Individualiteit is egoïstische poging om ons te verwijderen van de ander.
‘Een langdurige relatie is een groeimachine, een middel tot groei en differentiatie’. Een groeicirkel is een gezond groeiproces in een relatie, daagt ons uit om te groeien als mens en als partner. De groeicirkel van Schnarch bevat twee concentrische cirkels, de binnenste is de comfortcirkel en staat symbool voor stabiliteit, rust en vrede waarbij verveling en onaffe zaken risicofactoren kunnen zijn. De buitenste cirkel is de groeicirkel.
We zijn geneigd te denken dat de comfort-veiligheidscirkel het hoogste goed is. Maar zekerheid en veiligheid zijn niet het hoogste goed in een relatie. Op lange termijn ondergraaft de comfortcirkel zelfs de stabiliteit. Verveling gaat overheersen en de relatie wordt uitgehold.
Verandering wordt aangewakkerd door externe en interne factoren, hierbij wordt de persoonlijke integriteit in vraag gesteld en worden de individuen in de relatie verplicht keuzes en grenzen te stellen, de relatie komt in een groeimodus.
Een relatie kan enkel in consensus in de comfortcirkel blijven. Enkel wanneer dit voor beiden op dat moment oké aanvoelt blijven ze hier in.
Schnarch aan het woord
Aflevering 3
De liefdeskaarten helpen partners om nieuwsgierig te blijven naar elkaars binnenwereld. Aan de hand van 60 vragen over dromen, zorgen, herinneringen en dagelijkse ervaringen kun je elkaar beter leren kennen en de emotionele verbondenheid versterken.
Het bekende Sound Relationship House-model van Gottman toont de bouwstenen van een duurzame relatie, zoals liefdeskaarten, waardering, positieve interacties, constructief omgaan met conflicten, gedeelde betekenis, vertrouwen en betrokkenheid
In dit korte YouTube-fragment krijg je een unieke inkijk in het werk van het Gottman Love Lab in Seattle. Onderzoeksdirecteur Carrie Cole legt uit hoe koppels er een grondige, wetenschappelijk onderbouwde relatie-evaluatie kunnen laten uitvoeren, ook wel omschreven als een soort "MRI-scan voor je relatie".
In dit gesprek delen John en Julie Gottman inzichten uit tientallen jaren relatieonderzoek. Ze bespreken waarom koppels uit elkaar gaan, wat mensen achteraf anders zouden willen doen en welke rol conflict, herstel en emotionele verbondenheid spelen in duurzame relaties.
In deze korte video legt relatieonderzoeker Logan Ury het concept van de emotionele bankrekening uit. Die staat voor de balans tussen positieve en negatieve interacties binnen een relatie. Positieve momenten, zoals interesse tonen, vragen stellen of vriendelijk zijn, vormen als het ware "stortingen". Kritiek, boosheid of gekwetste gevoelens zorgen voor "opnames".